Thốn tay là gì và cách đo huyệt bằng thốn cho người mới học bấm huyệt

Lương Y Tống Văn Huynh · Huyệt Đạo Tống Gia · 04/11/2026

Tóm tắt nhanh: Thốn tay là đơn vị đo vị trí huyệt trong Đông y, lấy theo chính bàn tay của người được bấm huyệt chứ không theo thước cố định. Cách đo phổ biến: chiều ngang khớp ngón cái là 1 thốn, hai ngón trỏ và giữa khép lại là 1,5 thốn, bốn ngón khép lại là 3 thốn; nhờ vậy người cao hay thấp đều tìm huyệt theo đúng tỉ lệ cơ thể mình.

Thốn tay là gì

Đọc sách huyệt, người mới hay gặp câu như “huyệt Nội Quan ở trên lằn chỉ cổ tay 2 thốn”. Thốn ở đây không phải centimet. Mỗi người có chiều cao, độ dài tay chân khác nhau, nên Đông y dùng chính cơ thể người đó làm thước. Cách này gọi là đồng thân thốn: thốn lấy theo thân người được làm. Một người cao lớn có thốn dài hơn, người nhỏ con có thốn ngắn hơn, nhưng vị trí huyệt vẫn đúng tỉ lệ.

Điểm người mới hay quên: phải đo bằng tay của người được bấm huyệt, không phải tay người làm. Khi tay người làm và người được làm cỡ gần nhau thì dùng tay mình ước lượng được, còn chênh nhiều thì phải điều chỉnh.

Cách đo huyệt bằng ngón tay

• 1 thốn: chiều ngang chỗ rộng nhất của khớp ngón cái. Cũng có cách lấy khoảng giữa hai nếp gấp đốt giữa ngón giữa khi co ngón lại.
• 1,5 thốn: hai ngón trỏ và giữa khép sát, đo ngang chỗ khớp giữa.
• 2 thốn: ba ngón trỏ, giữa, nhẫn khép lại, đo ngang khớp giữa.
• 3 thốn: bốn ngón từ trỏ đến út khép sát, đo ngang khớp giữa ngón giữa. Cách này còn gọi là “nhất phu”.

Cách đo theo mốc xương

Với đoạn dài như cẳng tay, cẳng chân, bụng, người ta dùng cách chia đoạn theo mốc xương, gọi là cốt độ phân thốn. Ví dụ hay gặp: từ nếp gấp khuỷu tay đến lằn chỉ cổ tay tính là 12 thốn; từ rốn đến bờ trên xương mu là 5 thốn. Khi đo theo đoạn, người học chia đoạn đó thành phần bằng nhau rồi tìm điểm, chính xác hơn so với đếm ngón tay trên đoạn dài.

Ví dụ: tìm 3 huyệt quen thuộc

1. Nội Quan: ngửa bàn tay, từ lằn chỉ cổ tay đo lên 2 thốn, nằm giữa hai gân nổi ở mặt trong cẳng tay.
2. Túc Tam Lý: từ chỗ lõm phía ngoài dưới xương bánh chè đo xuống 3 thốn (bốn ngón khép), lệch ra ngoài mào xương chày khoảng một khoát ngón tay.
3. Tam Âm Giao: từ đỉnh mắt cá trong đo lên 3 thốn, sát bờ sau xương chày.

Đo xong chỉ là có vùng. Bước tiếp theo là dò bằng đầu ngón: huyệt thường nằm ở chỗ lõm nhẹ, ấn vào thấy tức hơn vùng xung quanh. Bài học xác định huyệt đạo nói kỹ hơn về bước dò này.

Lỗi người mới hay mắc khi đo huyệt

• Dùng tay mình đo cho người có bàn tay khác hẳn.
• Đếm ngón tay khi các ngón không khép sát.
• Đo đúng thốn nhưng lệch hướng, ví dụ lệch vào xương thay vì giữa hai gân.
• Tin vào số đo mà không dò lại bằng cảm giác tay.

Đo huyệt trong cách học của Tống Gia

Ở Huyệt Đạo Tống Gia, Lương Y Tống Văn Huynh dạy người học đo bằng thốn để có vùng, rồi dò bằng tay để có điểm. Trước đó còn một bước nữa: nhìn người. Dáng người, khí sắc gương mặt theo Y Tướng Học cho biết nên dùng lực nhẹ hay vừa khi vào huyệt. Sau khi bấm huyệt, người học dò dọc cột sống để xem cả cơ thể đang căng ở đâu. Thân là nhà, huyệt là cửa, khí huyết là gió. Muốn có danh sách huyệt nên học trước, xem các huyệt cơ bản người mới nên học.

Vài huyệt tự chăm an toàn có trong L1 Nhập môn Y Tướng Học (1.500.000đ). Tống Gia không hứa việc làm hay thu nhập sau khóa học.

Đau kéo dài, tê yếu tăng dần, có bệnh nền thì cần đi khám ở cơ sở y tế. Tống Gia là chăm sóc sức khỏe dưỡng sinh bằng đôi tay, không phải dịch vụ y tế.

Cách đăng ký

Lớp học thử diễn ra sáng Thứ 7, 9:00–12:00; buổi Y Tướng Học Chủ nhật miễn phí dành cho người muốn tìm hiểu trước. Địa điểm: căn T16-21 khu Manhattan, Vinhomes Grand Park, TP. Thủ Đức. Đăng ký học thử hoặc gọi hotline đào tạo 0917 945 259 để được báo lịch và cấp học phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1 thốn bằng bao nhiêu cm? Không cố định. Thốn lấy theo bàn tay người được làm, thường bằng chiều ngang khớp ngón cái của chính người đó.

3 thốn là mấy ngón tay? Bốn ngón từ trỏ đến út khép sát, đo ngang khớp giữa ngón giữa.

Đo huyệt bằng tay mình hay tay người được bấm? Theo tay người được bấm. Nếu hai bàn tay cỡ gần nhau thì dùng tay mình ước lượng được.

Đo đúng thốn rồi có cần dò lại không? Cần. Số đo cho vùng, đầu ngón dò chỗ lõm và cảm giác tức mới cho điểm huyệt.

Bài liên quan

• Cân bằng hệ phản xạ thần kinh cột sống là gì? Cách hiểu đúng, giới hạn và lộ trình học
• Cấp L3 chuyên gia: khi người thợ phải đọc được từng người, không chỉ làm theo quy trình
• Chăm sóc khách sau buổi massage: những việc kỹ thuật viên làm sau khi nhấc tay
• Cứng cổ khi ngủ dậy: người học massage cần biết gì trước khi đặt tay
• Tất cả bài viết về học nghề

Giữ chỗ học thử miễn phí sáng thứ Bảy hoặc hỏi lộ trình học: nhắn Zalo 0888 264 559.

Lương Y Tống Văn Huynh
Người sáng lập Huyệt Đạo Tống Gia, hơn 13 năm theo nghề dưỡng sinh Đông y, Y Tướng Học và cân bằng hệ phản xạ thần kinh cột sống. Câu chuyện của Lương Y